Starsi pacjenci, którzy nigdy nie przebyli zawału ani udaru, mogą zwykle bezpiecznie przerwać profilaktyczne przyjmowanie statyn – wynika z badania opublikowanego w „New England Journal of Medicine”. Autorzy zaznaczają jednak, że ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych w tej grupie było nieco wyższe, więc o odstawieniu leku trzeba decydować indywidualnie.

Jak przeprowadzono badanie

Zespół kierowany przez Nicolasa Rodondiego z Uniwersytetu w Bernie sprawdzał, czy zaprzestanie leczenia statynami skraca czas do pierwszego incydentu sercowo-naczyniowego. Do analizy włączono 1880 osób w wieku co najmniej 70 lat. Wszyscy mieli przynajmniej dwie choroby przewlekłe, ale żadnej rozpoznanej choroby układu krążenia. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup: w jednej odstawiano statyny i inne leki obniżające poziom lipidów, w drugiej leczenie kontynuowano.

Wyniki opublikowano 7 listopada, równolegle z kongresem American Heart Association Scientific Sessions 2026 w Chicago.

Co pokazały wyniki

Różnica w średnim czasie przeżycia bez zdarzeń po dwóch latach wyniosła −2,0 tygodnia na niekorzyść grupy, która odstawiła leki. Mieściło się to w przyjętej granicy, więc badacze uznali, że odstawienie nie jest gorsze od kontynuacji (P

Nie oznacza to jednak, że obie grupy wypadły identycznie. W trakcie mediany obserwacji wynoszącej 103 tygodnie nieśmiertelny zawał serca, nieśmiertelny udar niedokrwienny albo zgon z dowolnej przyczyny wystąpiły u:

• 12,7% osób, które odstawiły statyny,
• 9,2% osób, które nadal je przyjmowały.

Co najmniej jedno poważne zdarzenie niepożądane zgłosiło 43,0% uczestników w grupie odstawiającej i 39,8% w grupie kontynuującej leczenie.

Dlaczego to nie jest prosta rekomendacja

Współautorka badania, Rita F. Redberg z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, podkreśla, że nieco wyższe ryzyko nie pozwala na ogólne zalecenie odstawiania statyn w tej populacji. Według niej potrzebna jest wspólna decyzja pacjenta i lekarza. Jednocześnie dodała: „Ogólnie jednak odstawienie jest bezpieczne dla większości osób w tej grupie wiekowej i bez wcześniejszego zdarzenia sercowo-naczyniowego”.

Co to oznacza w praktyce

Statyny są w Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, szeroko stosowane. Badanie dotyczy wyłącznie profilaktyki pierwotnej, czyli osób, które nie miały jeszcze zawału, udaru ani innej rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Nie odnosi się do pacjentów po takich incydentach ani do młodszych dorosłych, bo uczestnicy mieli co najmniej 70 lat.

Nie wiadomo na razie, czy wyniki wpłyną na zalecenia towarzystw kardiologicznych w Polsce lub w Europie. To pojedyncze badanie i jego znaczenie będą oceniać eksperci. Pacjenci przyjmujący statyny nie powinni więc przerywać leczenia na własną rękę. Jeśli ktoś w wieku 70+ zastanawia się nad odstawieniem leku, warto porozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym i omówić:

• czy statyny są przyjmowane w profilaktyce pierwotnej, czy po przebytym incydencie,
• jakie inne choroby i leki mają znaczenie dla decyzji,
• jak wyglądają korzyści i ewentualne działania niepożądane w konkretnym przypadku.

Źródło: Medical Xpress – „AHA: Discontinuing statins noninferior to continuation in older adults without known cardiovascular disease”